3 . ارزن را در پاتيل يا ظرف مسى داغ مىكنند و در كيسه‌اى مىريزند و روى سر مىگذارند . 4 . اگر سردرد به علت گرمى مزاج باشد ، برگ درخت عناب را كه در سايه خشك كرده باشند ، در هاون مىكوبند و مانند حنا با آب مخلوط كرده بر سر مىگذارند . يا آنكه گل بنفشه و گل خطمى را مىكوبند و از گرد آن ضمادى مىسازند و ضماد را روى آتش نيم‌گرم كرده به سر مىچسبانند . 5 . اگر سردرد از گرما و يا تابش نور خورشيد توليد شده باشد ، ريشهء خطمى را مىكوبند و با قدرى لعاب اسفرزه مخلوط مىكنند و بر سر مىگذارند ( شكورزاده : 250 - حشره‌درمانى ) . در اردكان اگر صبح عارض شود ، آن را صداع شمسى مىنامند و اگر از گرمى مزاج باشد ، خوردن شيرهء كشيدهء تخم گشنيز و خرفه و خيار سبز در صبح ناشتا ، و اگر از سردى باشد مربا ، عرق شاهتره ، نبات ، مرباى بالنگ و گل قند مفيد است . خوردن يك ليوان آب‌غوره و ساير خنكىها را نيز مفيد مىدانند ، گل شيرازى را آب كنند و بر پيشانى بمالند . آب نمك را بر پيشانى بمالند ، اگر هنگام عصر عارض شود ، صداع قمرى گويند و لازم است غذاهاى خنك مثل آش آب‌غوره زياد بخورند و اگر از گرمى مزاج باشد ، بايد صبح ناشتا شيرهء چهار تخمه ( تخم گشنيز ، خيار ، خرفه و خشخاش ) را همراه با سه نوع شيرينى ، شكر ، قند و نبات ميل كنند . خاكشير و نبات نيز مفيد است ( طباطبايى : 686 ) . در بافق به گونهء زير درمان مىكنند : 1 . خوردن دم‌كردهء يكى از گياهان دارويى از قبيل اوشن « 1 » ( آويشن ) ، كلفوله « 2 » ( كلپوره ) ، گل گاو زبان ، شاهتره و نعناع . 2 . استفاده از مرهم گياه ، به اين طريق كه بوته كسرك « 3 » و متخم « 4 » را در ظرفى گرم كرده و با پارچه‌اى روى پيشانى مىبندند ( جانب اللهى ، 1384 : 119 ؛ - داغ‌درمانى ) . در ميبد گل‌گاوزبان ، قهوه ، تخم گشنيز و اگر از سردى بود خال نمك مىگذاشتند ؛ يعنى كمى نمك را با گشنيز خشك مىكوبيدند بعد انگشت را با آب دهان خيس كرده در گرد آن مىزدند و به پيشانى مىماليدند . گاه به جاى نمك از نبات استفاده مىكردند يا يك تكهء كوچك نمك در دهان مىگذاشتند و مىمكيدند ( تحقيقات ميدانى مؤلف ) ، يا چوب صندل را در آب گشنيز كشيده روى پيشانى مىماليدند ( حيدريه‌زاده : 79 ) . در لرستان گندم برشته را گرماگرم با دستمال بر پيشانى مىبندند ( اسديان خرم‌آبادى و ديگران : 262 ) . در ايلام به ترتيب زير درمان مىكنند :

--> ( 1 ) . owsan ( 2 ) . kalfula ( 3 ) . kaserk ( 4 ) . metoxm